REZYDENCJE RODZIN ARYSTOKRATYCZNYCH W CZECHACH I NA MORAWACH OK. 1600-1700 ORAZ ICH WILLOWA GENEZA

ANDRZEJ JÓZEF BARANOWSKI

Typ willi po┼éo┼╝onej w ogrodach obok zamku, na terenach Czech zapocz─ůtkowa┼é cesarz Ferdynanda I w postaci praskiego Belwederu. Oko┼éo po┼éowy XVI wieku, gdy s─ů wznoszone habsburskie wille zwane po czesku letohradki, siedziba otwarta pozbawiona cech obronno┼Ťci by┼éa w├│wczas w Czechach rzadko┼Ťci─ů, np, willa Wilhelma Ro┼żberka w Kratochwil. W drugiej po┼éowie XVII w. wykszta┼écony w Rzymie malarz i architekt francuskiego pochodzenia Jean Battiste Mathey dla hrabiego Wac┼éava ┼áternberka, wzni├│s┼é podmiejsk─ů rezydencj─Ö willow─ů w Troi ko┼éo Pragi przypominaj─ůc─ů will─Ö Pamphili w Rzymie. Oko┼éo 1700 roku grono wybitnych architekt├│w, skierowali architektur─Ö rezydencji w kierunku baroku najprz├│d rzymskiego kr─Ögu Carla Fontany, a p├│┼║niej francuskiego czas├│w Ludwika XIV. Powsta┼éy w├│wczas willowe budowle w Buchlovicach i w Slavkowie na Morawach, kt├│rych autorem by┼é Domenico Martinelli. Rezydencje o charakterze willi suburbana czy willi rustica jakie wypracowa┼éa sztuka w┼éoska w okresie renesansu nie by┼éy identyczne na terenach Europy ┼Ürodkowej. W epoce dominacji rod├│w arystokratycznych w Czechach i na Morawach, willa najcz─Ö┼Ťciej wy┼éania si─Ö jako pochodna sztuki pa┼éacowej. W krajach w┼éoskich willa surbarana czy rustica by┼éa dope┼énieniem rezydencji miejskiej, podczas gdy w krajach Europy ┼Ürodkowej w takim charakterze wyst─Öpowa┼éa tylko w┼Ťr├│d elit zafascynowanych kultur─ů i sztuk─ů w┼éosk─ů.