PAŁAC W ZARZECZU W ŚWIETLE NOWYCH BADAŃ

IZABELA KOPANIA

Artyku┼é prezentuje now─ů, opart─ů na niepublikowanych materia┼éach archiwalnych, rekonstrukcj─Ö dziej├│w budowy pa┼éacu w Zarzeczu. Wykorzystuj─ůc nie analizowane przez badaczy rejestry wydatk├│w Ignacego Morskiego (AGAD Warszawa, Archiwum Morskich i Dzieduszyckich), dokumenty maj─ůtkowe Magdaleny z Dzieduszyckich Morskiej oraz kierowan─ů do niej korespondencj─Ö (Biblioteka Naukowa im. W. Stefanyka we Lwowie, zesp├│┼é Dzieduszyckich), autorka weryfikuje ustalenia faktograficzne dotycz─ůce powstania rezydencji, poczynione przed laty przez T. S. Jaroszewskiego na potrzeby bada┼ä nad tw├│rczo┼Ťci─ů Ch. P. Aignera ÔÇô architekta zarzeckiego pa┼éacu. Kwestionuje tak┼╝e funkcjonuj─ůcy w literaturze przedmiotu, a ugruntowany przez tradycj─Ö domow─ů Dzieduszyckich, pogl─ůd, wedle kt├│rego Magdalena Morska jest samodzieln─ů inspiratork─ů i fundatork─ů rezydencji, w pe┼éni odpowiadaj─ůc─ů za koncepcj─Ö formy architektonicznej i wyposa┼╝enia budynku.
W ┼Ťwietle poczynionych analiz pa┼éac w Zarzeczu jawi si─Ö jako wsp├│lna kreacja Ignacego i Magdaleny Morskich. Pierwsze kontakty Morskich z Ch. P. Aignerem, a tak┼╝e najwcze┼Ťniejsze, notowane w ┼║r├│d┼éach plany pa┼éacu autorka datuje na 1798 rok. Czas powstania budowli zamyka w latach 1807-1812. Archiwalnie potwierdza te┼╝ osob─Ö Ch. P. Aignera jako projektodawcy rezydencji i Georga Szustera ÔÇô projektanta i realizatora przypa┼éacowej oficyny kuchennej (1810-1812/13), odpowiedzialnego tak┼╝e za nadz├│r wszelkich prac budowlanych.. W opinii autorki poczynione ustalenia stwarzaj─ů konieczno┼Ť─ç i stanowi─ů punkt wyj┼Ťcia dla nowych, pog┼é─Öbionych bada┼ä nad dzia┼éalno┼Ťci─ů w Zarzeczu Magdaleny Morskiej.