ROLA ZIELENI W PROCESIE PRZEMIAN ZAGOSPODAROWANIA RYNKÓW MIASTECZEK LUBELSZCZYZNY (NA PRZYKŁADZIE JÓZEFOWA NAD WISŁĄ, KOCKA, KUROWA I WĄWOLNICY)

  

AGATA KOZAK, KINGA KIMIC

  

Na przestrzeni kolejnych wiek├│w ma┼ée miasta zlokalizowane na terenie Lubelszczyzny podlega┼éy przemianom historycznym, gospodarczym i spo┼éecznym charakterystycznym dla tego regionu. Zyskiwa┼éy nowe funkcje, a wraz z nimi przekszta┼éceniu ulega┼éo tak┼╝e zagospodarowanie przestrzeni ich rynk├│w. Wraz z ko┼äcem XIX wieku do miasteczek prowincjonalnych zacz─Ö┼éy stopniowo przenika─ç r├│wnie┼╝ tendencje zwi─ůzane z ich uzdrawianiem poprzez wprowadzanie ro┼Ťlinno┼Ťci w przestrzeniach publicznych. W niekt├│rych miejscowo┼Ťciach w okresie mi─Ödzywojennym zacz─Ö┼éy pojawia─ç si─Ö elementy zieleni komponowanej w postaci nasadze┼ä wzd┼éu┼╝ dr├│g i ulic, a nawet skwer├│w tworzonych w obr─Öbie plac├│w rynkowych. Wi─ůza┼éo si─Ö to z podwy┼╝szaniem warto┼Ťci reprezentacyjnych tych centralnych obszar├│w poszczeg├│lnych osad, a tak┼╝e popraw─ů estetyki i zdrowotno┼Ťci przestrzeni miasteczek w uj─Öciu og├│lnym.

Przeprowadzone analizy zagospodarowania przestrzeni rynk├│w J├│zefowa nad Wis┼é─ů, Kocka, Kurowa i W─ůwolnicy w kolejnych okresach ÔÇô od czasu ich powstania do chwili obecnej ÔÇô ukazuj─ů kierunki ich przemian zwi─ůzanych z wprowadzaniem form ro┼Ťlinnych, jako elementu pe┼éni─ůcego funkcje ozdobne i wypoczynkowe. Wskazuj─ů tak┼╝e na konieczno┼Ť─ç prowadzenia indywidualnych bada┼ä w ka┼╝dym z przypadk├│w, s┼éu┼╝─ůcych okre┼Ťleniu precyzyjnych wytycznych do projekt├│w rewaloryzacji poszczeg├│lnych rynk├│w zale┼╝nie od charakteru i uwarunkowa┼ä historyczno-przestrzennych danego miejsca.

Przedstawione w niniejszym opracowaniu badania stanowi─ů tre┼Ť─ç pracy dyplomowej wykonanej w ramach Studium Podyplomowego ÔÇ×Ochrona Dziedzictwa KulturowegoÔÇŁ realizowanego na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej pod kierownictwem prof. dr hab. in┼╝. arch. Danuty K┼éosek-Koz┼éowskiej.

  

Słowa kluczowe: Lubelszczyzna, rynek, miasteczka