WIELKOPRZESTRZENNE ZA┼üO┼╗ENIA URBANISTYCZNE W R─śKACH OBYWATELI ÔÇô ZIELONY SZLAK W NOWOJORSKIEJ DZIELNICY BRONX
 
ARTUR JERZY FILIP
 
Nowojorska dzielnica Bronx, kt├│ra od lat 70. XX w. powszechnie uznawana jest za symbol upadku miasta i za czarne getto, zmienia si─Ö obecnie nie do poznania. Bronx staje si─Ö dzisiaj coraz bardziej... zielony! Jednymi z najbardziej reprezentatywnych dla odrodzenia Bronxu projektami s─ů zielone szlaki: Rzeki Bronx i Po┼éudniowego Bronxu. Te wielkoprzestrzenne koncepcje urbanistyczne przewiduj─ů przede wszystkim realizacj─Ö ponadlokalnych ci─ůg├│w parkowo-rekreacyjnych, jednak ich oddzia┼éywanie na zachodz─ůce w dzielnicy procesy przekszta┼éce┼ä (przestrzennych i spo┼éecznych) jest znacznie szersze.
Kluczow─ů rol─Ö w rozwijaniu tych projekt├│w odgrywaj─ů oddolne, obywatelskie inicjatywy. Koncepcje realizacji obu szlak├│w zosta┼éy zainicjowane przez lokalnych aktywist├│w i s─ů obecnie rozwijane przez organizacje obywatelskie ÔÇô niezwyk┼ée partnerstwa lokalnych organizacji i biur miejskich. Niniejszy artyku┼é przedstawia histori─Ö realizacji tych niezwyk┼éych za┼éo┼╝e┼ä urbanistycznych, eksponuj─ůc i analizuj─ůc rol─Ö obywateli na wszystkich etapach przedsi─Öwzi─Ö─ç: od samej inicjatywy, przez projektowanie, realizacj─Ö i zarz─ůdzanie. Ocena korzy┼Ťci i zagro┼╝e┼ä p┼éyn─ůcych z przyj─Öcia takiego ÔÇ×obywatelskiego" modelu w┼é─ůczaj─ůcego si─Ö w rozw├│j przestrzenny miasta stanowi zako┼äczenie artyku┼éu.
 
Słowa kluczowe: urbanistyka, obywatele, partycypacja, partnerstwo, założenie urbanistyczne, zielony szlak, Bronx, Nowy Jork