DZIA┼üALNO┼Ü─ć URBANISTYCZNA I PRZEPISY BUDOWLANE KR├ôLESTWA POLSKIEGO (1815-1915) W PLANACH REGULACJI WARSZAWSKIEJ PRAGI

LILIANA GRABISZEWSKA
  
Planowanie dzia┼éalno┼Ťci urbanistycznej w latach 1815-1915 zwi─ůzane by┼éo z akcj─ů sporz─ůdzania plan├│w regulacyjnych miast zorganizowan─ů przez w┼éadze pa┼ästwowe. Na przestrzeni stu lat dzia┼éalno┼Ť─ç ta mia┼éa r├│┼╝ny zakres i charakter, polegaj─ůc g┼é├│wnie na porz─ůdkowaniu miast, przebudowie sieci ulicznej, poszerzaniu i prostowaniu przebiegu ulic, przekszta┼écaniu g┼é├│wnych rynk├│w w place publiczne, tworzeniu plac├│w targowych na peryferiach. Do wi─Ökszych akcji urbanistycznych zwi─ůzanych z wykonywaniem plan├│w regulacyjnych w skali ca┼éego miasta nale┼╝a┼éo zak┼éadanie nowych dzielnic np. dla rzemie┼Ťlnik├│w lub dla ludno┼Ťci ┼╝ydowskiej oraz przebudowa uk┼éadu komunikacyjnego wynikaj─ůca z konieczno┼Ťci wprowadzania do miast komunikacji drogowej, tranzytowej, co mia┼éo miejsce w latach 40. XIX w. oraz kolejowej ÔÇô od po┼éowy wieku. Wa┼╝nym tematem plan├│w regulacyjnych by┼éo r├│wnie┼╝ ┼Ťcis┼ée okre┼Ťlanie granic miasta, wyznaczanych okopami.
Spos├│b sporz─ůdzania plan├│w regulacyjnych, wp┼éyw przepis├│w budowlanych i administracyjnych oraz wzorce i inspiracje planistyczne na zmieniaj─ůce si─Ö na przestrzeni wieku zasady ich tworzenia mo┼╝na prze┼Ťledzi─ç na przyk┼éadzie plan├│w regulacyjnych dotycz─ůcych rozwoju struktury urbanistycznej warszawskiej Pragi.
  
Słowa kluczowe: plany regulacyjne, urbanistyka Królestwa Polskiego, przepisy budowlane Królestwa Polskiego, warszawska Praga