ARCHITEKTURA JAKO SCENARIUSZ

CZESŁAW BIELECKI

Istnieje szereg podobie┼ästw mi─Ödzy procesem powstawania projektu architektonicznego a scenariusza filmowego. W przypadku obu wytwor├│w sztuki tw├│rca musi pokona─ç wieloetapow─ů drog─Ö od pomys┼éu wyj┼Ťciowego do materializacji dzie┼éa. W architekturze, podobnie jak w filmie, obowi─ůzuje hierarchia: relacje panuj─ůce mi─Ödzy architektem, wykonawc─ů a klientem s─ů por├│wnywalne z uk┼éadem si┼é mi─Ödzy scenarzyst─ů, re┼╝yserem a producentem. Tak jak film powstaje, by wywo┼éa─ç u widza okre┼Ťlone wra┼╝enie i zdoby─ç publiczno┼Ť─ç, tak celem sztuki budowania jest racjonalna odpowied┼║ na kulturowe potrzeby klienta. Zar├│wno scenariusz, jak i projekt posiadaj─ů skodyfikowany spos├│b zapisu, umo┼╝liwiaj─ůcy definiowanie kolejnych faz powstawania filmu i budynku. Wreszcie, obie dziedziny sztuki odwo┼éuj─ů si─Ö do pewnych powtarzaj─ůcych si─Ö wzor├│w kulturowych, m.in. w zakresie przestrzeni, koloru i materii, kt├│re pozwalaj─ů szerokiej publiczno┼Ťci odczytywa─ç i prze┼╝ywa─ç dzie┼éo filmowe oraz budowle czy miasta. Autor artyku┼éu analizuje r├│wnoleg┼éo┼Ť─ç mi─Ödzy scenariuszem a jego realizacj─ů w ┼Ťwiecie architektury na przyk┼éadach projekt├│w Domu nad Wodospadem Franka Lloyda Wrighta, Krzywej Wie┼╝y w Pizie, ko┼Ťcio┼éa Sagrada Familia w Barcelonie, Bli┼║niaczych Wie┼╝ World Trade Center w Nowym Yorku i Tjuvholmen Museum w Oslo.
Słowa kluczowe: architektura, film, scenariusz, paradygmat