ARCHITEKTURA MIESZKANIOWA WARSZAWY W OKRESIE MI─śDZYWOJNIA NA PRZYK┼üADZIE REALIZACJI SP├ô┼üDZIELNI BUDOWLANO-MIESZKANIOWYCH, FUNDUSZU KWATERUNKU WOJSKOWEGO I WARSZAWSKIEJ SP├ô┼üDZIELNI MIESZKANIOWEJ, POWSTA┼üYCH W REJONIE POLA MOKOTOWSKIEGO

ANNA AGATA WAGNER

STRESZCZENIE

Zabudowa mieszkaniowa powsta┼éa w okresie mi─Ödzywojennym w rejonie Pola Mokotowskiego jest reprezentatywna dla og├│┼éu budownictwa mieszkaniowego tego okresu w Polsce. Wp┼éyw na jej kszta┼étowanie mia┼éy kwestie spo┼éeczne, polityczne, gospodarcze, technologiczne, a tak┼╝e czas ich powstania wsp├│┼égraj─ůcy z aktualnymi nurtami stylistycznymi. W domach Sp├│┼édzielni Budowlano Mieszkaniowych (gdzie mieszkania stanowi┼éy w┼éasno┼Ť─ç cz┼éonk├│w sp├│┼édzielni), realizowanych przede wszystkim w latach 20. dla dobrze sytuowanej warstwy urz─Ödnik├│w pa┼ästwowych, czy przedstawicieli wolnych zawod├│w o utrwalonych wzorcach mieszkania ze s┼éu┼╝b─ů, przewa┼╝aj─ů uk┼éady zabudowy obrze┼╝no-blokowej z du┼╝ymi lokalami mieszkalnymi. Na przestrzeni lat wida─ç d─ů┼╝no┼Ť─ç do racjonalizacji i funkcjonalnego strefowania uk┼éad├│w przestrzennych, wprowadzanie nowych rozwi─ůza┼ä technologiczno-materia┼éowych i zmiany formalnego j─Özyka architektonicznego, kt├│ry przechodzi od form tradycyjnych ku nowoczesnym. Fundusz Kwaterunku Wojskowego podszed┼é do zadania masowego budownictwa mieszkalnego dla kadr oficerskich bardzo racjonalnie ÔÇô mia┼éo by─ç tanie, trwa┼ée, ┼éatwe w konserwacji oraz higieniczne. R├│┼╝nice spo┼éeczne w zale┼╝no┼Ťci od rangi by┼éy wyra┼║nie zauwa┼╝alne w metra┼╝u, standardzie wyposa┼╝enia i wyko┼äczenia realizowanych dla FKW dom├│w mieszkalnych. W wi─Ökszo┼Ťci by┼éa to wysokiej klasy architektura, kt├│r─ů charakteryzowa┼é przede wszystkim racjonalizm w projektowaniu, a w formach zewn─Ötrznych, trwa┼éy materia┼é lic├│wki na elewacjach - szara ceg┼éa cementowa, nie tylko odporna na warunki zewn─Ötrzne, ale i daj─ůca ciekawe efekty plastyczne. Osiedle Warszawskiej Sp├│┼édzielni Mieszkaniowej na Rakowcu (z za┼éo┼╝enia przeznaczonej na lokatorskie mieszkania robotnicze) jest przyk┼éadem wdra┼╝ania modernistycznych za┼éo┼╝e┼ä masowego mieszkalnictwa, propagowanych przez Mi─Ödzynarodowe Kongresy Architektury Nowoczesnej (CIAM), kt├│rych czynnymi cz┼éonkami byli autorzy projektu - Helena i Szymon Syrkusowie. Powsta┼é─ů koloni─Ö dom├│w dla robotnik├│w okre┼Ťli─ç mo┼╝na jako funkcj─Ö czynnik├│w socjalnych, technicznych i przestrzenno-plastycznych. Przy czym kwestie spo┼éeczne by┼éy r├│wnorz─Ödne z istotnymi, zw┼éaszcza dla Szymona Syrkusa, czynnikami techniczno-technologicznymi, maj─ůcymi prowadzi─ç do celu jakim by┼éo has┼éo: budowa─ç lepiej, taniej, pr─Ödzej.

Słowa kluczowe: Budownictwo mieszkaniowe w dwudziestoleciu międzywojennym, SBM, FKW, WSM Rakowiec, Pole Mokotowskie

PEŁEN TEKST