STYK TRZECH DZIELNIC WARSZAWY: ┼ÜR├ôDMIE┼ÜCIA, MOKOTOWA I OCHOTY W OKRESIE MI─śDZYWOJENNYM ÔÇô WP┼üYW PODZIA┼üU W┼üASNO┼ÜCIOWEGO (PA┼âSTWO, WOJSKO, MIASTO) NA CHARAKTER REALIZOWANEJ ARCHITEKTURY

AGATA WAGNER

Inkorporacja przedmie┼Ť─ç Warszawy w 1916 roku oraz odzyskanie niepodleg┼éo┼Ťci w 1918 r., a co za tym idzie przywr├│cenie miastu sto┼éecznej rangi wraz ze wszystkimi jego potrzebami, zaowocowa┼éo dynamicznymi przeobra┼╝eniami miasta. W artykule autorka zajmuje si─Ö analiz─ů obszaru na styku trzech warszawskich dzielnic: ┼Ür├│dmie┼Ťcia, Mokotowa i Ochoty, przede wszystkim w oparciu o kryterium w┼éasno┼Ťci grunt├│w, rodzaju u┼╝ytkownika i typu realizowanej architektury. Prze┼Ťledzenie przemian i proces├│w, jakie kszta┼étowa┼éy ten rejon, pozwalaj─ů na sformu┼éowanie wniosku, i┼╝ zasadniczy podzia┼é w┼éasno┼Ťciowy na grunty pa┼ästwowe i miejskie ┼é─ůczy si─Ö z rodzajem powsta┼éej zabudowy. Na gruntach miejskich wznoszono przede wszystkim zabudow─Ö mieszkaniow─ů najcz─Ö┼Ťciej w ramach sp├│┼édzielni budowlano-mieszkaniowych. Na gruntach nale┼╝─ůcych do Skarbu Pa┼ästwa - gmachy u┼╝yteczno┼Ťci publicznej, zw┼éaszcza o charakterze naukowym, zgodnie z wytycznymi urbanistycznymi, wed┼éug kt├│rych na Polu Mokotowskim planowano stworzenie Dzielnicy Nauki. Z grunt├│w pa┼ästwowych nale┼╝y wyodr─Öbni─ç obszary nale┼╝─ůce do wojska, na kt├│rych powsta┼éy zar├│wno obiekty u┼╝yteczno┼Ťci publicznej, jak i mieszkalne w ramach Funduszu Kwaterunku Wojskowego (FKW). Od strony architektonicznej, zrealizowane zespo┼éy i poszczeg├│lne gmachy stanowi─ů charakterystyczne, cz─Östo wybitne przyk┼éady zmian zachodz─ůcych w architekturze polskiej na przestrzeni trzech dekad (lata 20., 30. i 40.) Od form, projektowanych w pierwszych latach po odzyskaniu niepodleg┼éo┼Ťci, nawi─ůzuj─ůcych do polskiej architektury historycznej, poprzez upraszczanie, modernizowanie klasycznych kompozycji, a┼╝ po nowatorskie, modernistyczne projekty wywiedzione ze strukturalno-funkcjonalnych przes┼éanek, opartych na nowoczesnych rozwi─ůzaniach materia┼éowo-konstrukcyjnych i kompozycyjnych. Nale┼╝y podkre┼Ťli─ç, ┼╝e inwestor, jakim by┼éo wojsko, anga┼╝owa┼é wybitnych architekt├│w, cz─Östo zwi─ůzanych z Wydzia┼éem Architektury PW, tworz─ůcych dzie┼éa nowatorskie w skali architektury Warszawy i kraju.

Słowa kluczowe: Warszawa, Pole Mokotowskie, architektura dwudziestolecia międzywojennego, modernizm