ZDZIS┼üAW M─äCZE┼âSKI (1878-1961) ÔÇô SYLWETKA ARCHITEKTA
AGATA SZMITKOWSKA
Zdzis┼éaw M─ůcze┼äski by┼é wa┼╝n─ů postaci─ů polskiej architektury pierwszej po┼éowy XX wieku. Jako wieloletni wyk┼éadowca na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, dwukrotnie pe┼éni┼é funkcj─Ö dziekana tego Wydzia┼éu oraz prorektora uczelni. Przeprowadzone badania oparte zosta┼éy przede wszystkim na niezwykle bogatym archiwum projektowym Zdzis┼éawa M─ůcze┼äskiego, b─Öd─ůcym w posiadaniu rodziny do dzi┼Ť, co jest sytuacj─ů unikatow─ů wobec ogromnych strat w archiwach, jakie poczyni┼éa w Warszawie II wojna ┼Ťwiatowa. Wgl─ůd w domowe archiwum rodziny architekta by┼é warunkiem pozyskania wiedzy dotycz─ůcej kszta┼étowania si─Ö tematyki projektowej oraz procesu dojrzewania projektowego warsztatu architekta. Analiza tw├│rczo┼Ťci M─ůcze┼äskiego, przeprowadzona na tle epoki, umo┼╝liwi┼éa ukazanie zawodowych osi─ůgni─Ö─ç architekta w kontek┼Ťcie ├│wczesnych tendencji w architekturze i wa┼╝nych wydarze┼ä historycznych. Ponadto przedstawiono dokonania M─ůcze┼äskiego na polu naukowym i dydaktycznym. Przeprowadzone badania stanowi─ů znacz─ůcy wk┼éad w wiedz─Ö na temat sytuacji polskiej architektury w pierwszej po┼éowie XX wieku. Wykazano, ┼╝e Zdzis┼éaw M─ůcze┼äski jest jednym z najwybitniejszych w architekturze polskiej reprezentant├│w istotnego, cho─ç dotychczas niedocenianego, nieawangardowego nurtu XX-wiecznego modernizmu ÔÇô monumentalnego modernizmu klasycyzuj─ůcego, a u pocz─ůtk├│w tw├│rczo┼Ťci by┼é jednym z aktywniej zaanga┼╝owanych architekt├│w w kreowanie tzw. ÔÇ×nurtu swojskiegoÔÇŁ (wernakularnego) polskiej architektury w pierwszej tercji XX wieku.
S┼éowa kluczowe: Zdzis┼éaw M─ůcze┼äski, Warszawa, Architektura XIX wieku, ÔÇ×nurt swojskiÔÇŁ w architekturze polskiej, modernizm klasycyzuj─ůcy