RZE┼╣BY I DEKORACJE ARCHITEKTONICZNE POWSZECHNEJ WYSTAWY KRAJOWEJ W POZNANIU

JAROSŁAW MULCZYŃSKI

W ramach bogatej prezentacji sztuki na Powszechnej Wystawie Krajowej (PWK) w Poznaniu znalaz┼éy si─Ö r├│wnie┼╝ przyk┼éady kilkunastu rze┼║b, kt├│re stan─Ö┼éy w przestrzeni urbanistycznej Wystawy. O tak─ů ekspozycj─Ö sztuki rze┼║biarskiej zaapelowa┼é w pa┼║dzierniku 1927 roku Jerzy Warcha┼éowski, pierwszy dyrektor Dzia┼éu Sztuki. Modele rze┼║b mia┼éy zosta─ç poddane ocenie jury i przekazywane do realizacji. Poszczeg├│lne grupy, b─ůd┼║ pojedyncze rze┼║by akcentowa┼éy wa┼╝ne miejsca na terenach targowych, m. in. w centralnym punkcie za┼éo┼╝enia parkowego pomi─Ödzy Pa┼éacem Sztuki i Pa┼éacem Rz─ůdowym stan─ů┼é model ÔÇ×Pomnika Poleg┼éych Lotnik├│w" Edwarda Wittiga, a na osi wej┼Ťcia na PWK od ul. G┼éogowskiej, za dwoma pylonami, na tle Wie┼╝y G├│rno┼Ťl─ůskiej stan─ů┼é ÔÇ×Siewca" Marcina Ro┼╝ka. Inna grupa rze┼║b nie pe┼éni┼éa ju┼╝ tak istotnej roli porz─ůdkuj─ůcej przestrze┼ä Wystawy, akcentuj─ůc raczej bry┼é─Ö poszczeg├│lnych pawilon├│w. Przyk┼éadowo przed Pawilonem Przemys┼éu Likierowego (na jego osi) postawiono ÔÇ×┼╗niwiark─Ö" Edwarda Haupta, a po bokach Pawilonu Pa┼ästwowego Banku Rolnego stan─Ö┼éy dwie rze┼║by Franciszka Kalfasa: ÔÇ×Siewca" i Kosiarz". Przyk┼éadem bardziej dekoracyjnej funkcji rze┼║by by┼éa ÔÇ×┼╗niwiarka" Stanis┼éawa Jackowskiego, znajduj─ůca si─Ö w Parku Wilsona.
Niekt├│re pawilony pokrywano dekoracjami, najcz─Ö┼Ťciej w formie p┼éaskorze┼║b, lub przy wykorzystaniu technik malarstwa ┼Ťciennego, rzadziej do dekoracji stosowano witra┼╝.