ÔÇ×NOWY DUCH" W POZNANIU. PAWILON PRACY KOBIET ANATOLII HRYNIEWICKIEJ-PIOTROWSKIEJ

SZYMON PIOTR KUBIAK

Powszechna Wystawa Krajowa, urz─ůdzona w Poznaniu w 1929 roku, mia┼éa zaprezentowa─ç polsk─ů prosperit─Ö w 10. rocznic─Ö odzyskania niepodleg┼éo┼Ťci. Swoj─ů dzia┼éalno┼Ť─ç przedstawi┼éy nie tylko rz─ůd i magistraty poszczeg├│lnych miast, lecz tak┼╝e ÔÇ×kapitali┼Ťci╦«, dla kt├│rych patriotyczny obowi─ůzek udzia┼éu w donios┼éym wydarzeniu uto┼╝samia┼é si─Ö z reklam─ů i potencjalnym zyskiem we w┼éasnych interesach. Niepo┼Ťledni─ů rol─Ö w tym procesie, obok opracowania plastycznego samych stanowisk wystawowych, odgrywa┼éa architektura gmach├│w ekspozycyjnych, operuj─ůca - za Hansem Seydlmayrem - powt├│rzeniem starszych lub nowszych, ale powszechnie rozpoznawalnych obraz├│w. W┼Ťr├│d licznych grup spo┼éecznych (wykorzystuj─ůcych podobne narz─Ödzia propagandy) obecne by┼éy r├│wnie┼╝ organizacje feministyczne, kt├│re wznios┼éy samodzielny Pawilon Pracy Kobiet (proj. Anatolia Hryniewicka-Piotrowska). Fakt zaistnienia w owym dyskursie dyferencji p┼éciowej nasuwa generalne pytanie o spos├│b jej ukazania. W tek┼Ťcie podj─Öta zosta┼éa analiza ┬äskrajnie prostych p┼éaszczyzn i bry┼é, wykazuj─ůca analogie w innych budowlach o podobnym przeznaczeniu. Wykorzystany w wi─Ökszo┼Ťci z nich obraz domu mieszkalnego potwierdza stereotypowe my┼Ťlenie o miejscu wszystkich kobiet w systemie spo┼éecznym oraz postrzeganie zada┼ä zawodowych kobiet architekt├│w.