PROTOKÓŁ IV ZEBRANIA PLENARNEGO KOMITETU ARCHITEKTURY I URBANISTYKI POLSKIEJ AKADEMII NAUK W KADENCJI 2016-2020

WSPÓLNE POSIEDZENIE PLENARNE

Dziekan WBiA  prof. Maria Kaszy┼äska serdecznie powita┼éa Zebranych  na posiedzeniu Komitetu Architektury i Urbanistyki PAN oraz Komitetu In┼╝ynierii L─ůdowej i Wodnej PAN

Prof. Zbigniew Paszkowski wygłosił wstępny referat na temat realizacji i projektów architektonicznych i urbanistycznych na terenie Szczecina.

Nast─Öpnie g┼éos zabra┼é Przewodnicz─ůcy Komitetu In┼╝ynierii L─ůdowej i Wodnej prof. Kazimierz Furtak.

 

Prof. R. Kowalczyk wyg┼éosi┼é wyk┼éad na temat budynk├│w wysokich, omawiaj─ůc problemy zwi─ůzane z zagadnieniem projektowania takich ustroj├│w budowlanych.

Profesor przybli┼╝y┼é sylwet─Ö Falzura KahnÔÇÖa i jego tez─Ö, ┼╝e konstrukcja budynku wysokiego jest uk┼éadem przestrzennym, a nie zespo┼éem p┼éaskich ram.

Omówione zostały obiekty z trzonem wewnętrznym, trzonem ramowym, układy kratownicowe, ale też konstrukcje powłokowe i diagonalne.

Jako przykłady posłużyły:

Wie┼╝owiec Transbay Tower Corporation- o konstrukcji trzonowej z przyporami, oraz

Creek Tower w Dubaju, autorstwa Calatravy.

Za niezwykle wa┼╝ne uznane zosta┼éo kryterium zr├│wnowa┼╝onego rozwoju w projektowaniu budynk├│w wysokich, a wie┼╝owiec Shanghai Tower jest przoduj─ůcym pod tym wzgl─Ödem.

Innymi przyk┼éadami mog─ů by─ç Pearl River Tower China i Carbon Tower (z w┼é├│kna w─Öglowego).

Kolejnym kryterium oceny  budynk├│w wysokich jest aspekt estetyczny.

Za reprezentatywne uznano wie┼╝owce: Sears'a Falzura KahnÔÇÖa, Onterie Center autorstwa SOM w  Chicago, Bank of China oraz Transbay Transit Tower.

Istotnym zagadnieniem przy projektowaniu budynk├│w wysokich jest tak┼╝e komunikacja pionowa.

W przesz┼éo┼Ťci tradycyjne d┼║wigi nie mog┼éy obs┼éu┼╝y─ç zbyt wysokich budynk├│w.

Obecnie pozwalaj─ů na to systemy linowe bez maszynowni, ale podejmowane s─ů tak┼╝e pr├│by organizacji ruchu w polu magnetycznym, co daje mo┼╝liwo┼Ť─ç przemieszczania r├│wnie┼╝ w poziomie.

Funkcjonuje mi─Ödzynarodowa organizacja zrzeszaj─ůca osoby i instytucje, zajmuj─ůce si─Ö problematyk─ů zwi─ůzan─ů z projektowanie budynk├│w wysokich.

Polska nie ma w niej swej reprezentacji. Nale┼╝a┼éoby zebra─ç grup─Ö i ui┼Ťci─ç wpisowe.

Przewodnicz─ůcy KILiW prof. Kazimierz Furtak  poinformowa┼é Zebranych, ┼╝e Pan Profesor Ryszard Kowalczyk uzyska┼é tytu┼é honoris causa. Jednocze┼Ťnie zwr├│ci┼é si─Ö z pro┼Ťb─ů o zebranie grupy Zainteresowanych wej┼Ťciem do organizacji, zajmuj─ůcej si─Ö zagadnieniami zwi─ůzanymi z budynkami wysokimi, natomiast Komitet zajmie si─Ö pozyskaniem ┼Ťrodk├│w na wpisowe.

Przewodnicz─ůcy KAiU- Profesor S┼éawomir Gzell serdecznie podzi─Ökowa┼é za zaproszenie na spotkanie i konferencj─Ö. Stwierdzi┼é, ┼╝e architekt i urbanista nie pracuj─ů samodzielnie, tylko maj─ů szereg wsp├│┼épracownik├│w, a grupa konstruktor├│w odgrywa tu wielk─ů rol─Ö.

Dzisiejsze spotkanie dotyczy budynk├│w wysokich, traktowanych jako dzie┼éo architektoniczne, kt├│re jest ciekawe i przyci─ůgaj─ůce wzrok.

 R├│wnolegle, w kr─Ögu naszych zainteresowa┼ä znajduj─ů si─Ö problemy zwi─ůzane z rewitalizacj─ů miast. Budynek to miejsce w rzeczywisto┼Ťci.

Jak wi─Öc traktowa─ç budynek wysoki? Czy to zabawka architektoniczno- konstrukcyjna, czy problem finansowy, czy rzecz zwi─ůzana ze spekulacj─ů gruntami, czy te┼╝ struktura rewitalizuj─ůca miasto?

Prof. S. Gzell zaprosi┼é Zebranych do wys┼éuchania kolejnych wyst─ůpie┼ä.

Referat pt. "Tworzenie wsp├│lnych warto┼Ťci na wybranych przyk┼éadachÔÇŁ wyg┼éosi┼é Profesor Wojciech Kosi┼äski (KAiU).

Profesor nawi─ůza┼é do wypowiedzi Profesora Kowalczyka, stwierdzaj─ůc, wyk┼éad by┼é bardzo ciekawy, a wiele z poruszanych kwestii b─Ödzie si─Ö powtarza─ç. W dalszej cz─Ö┼Ťci wypowiedzi ci─Ö┼╝ar b─Ödzie po┼éo┼╝ony na ciekaw─ů wsp├│┼éprac─Ö architekt├│w i konstruktor├│w.

Organizacje wsp├│lnoty planist├│w miejskich i in┼╝ynier├│w ISOCARP i interakcje CTBUH.

Jako ilustracje do wypowiedzi posłużyły:

1. Shanghai Tower - gdzie w wielobranżowym biurze architektonicznymGensler zaproponował obiekt, który współkreowali architekci i konstruktorzy. Powstała, obliczona parametrycznie, czterowarstwowa struktura o niegeometrycznej formie. Przy projektowaniu brano pod uwagę uwarunkowania:

- estetyczne,

- problemu naporu wiatru, co zaowocowa┼éo zastosowaniem tuneli wiatrowych wyhamowuj─ůcych podmuchy,

- relacji z przestrzeni─ů miejsk─ů- powsta┼éa prawdziwa platforma widokowa oraz przestrze┼ä pomi─Ödzy us┼éugowym partnerem a szczytem budynku.

Rozwi─ůzano problem wypuszczenia tysi─Öcy ludzi niemal w tym samym czasie po zako┼äczeniu pracy.

Budynek nie dominuje, ale wsp├│┼égra z otoczeniem. Ma 630m wysoko┼Ťci. Jest niew─ůtpliwie obiektem innowacyjnym.

Jednak zupe┼énie inn─ů kwesti─ů jest realizacja budynku wysokiego w historycznej strukturze miasta, kt├│rej nie nale┼╝y zmienia─ç.

Nast─Öpnie Pani Profesor Ewa Kury┼éowicz (KAiU) przedstawi┼éa referat pt. ÔÇ×Autorskie propozycj─Ö budynk├│w wysokichÔÇŁ.

W pracowni autorskiej powsta┼éy projekty oraz realizacje obiekt├│w o wysoko┼Ťci 70-187m usytuowanych w Warszawie.

Za przyk┼éady pos┼éu┼╝y─ç mog─ů:

- Prosta Tower - obiekt o wysoko┼Ťci 73m. W trakcie realizacji zmieni┼éa si─Ö pocz─ůtkowo zaprojektowana funkcja budynku, co sprawi┼éo, ┼╝e podj─Öto decyzj─Ö o odgi─Öciu ┼Ťciany na wy┼╝szych kondygnacjach i wyrzuceniu konstrukcji na zewn─ůtrz.

- Plac Unii, budynek o wysoko┼Ťci 90m. Podj─Öto decyzj─Ö o ÔÇ×dog─ÖszczeniuÔÇŁ Warszawy w tym rejonie, ale decyzje projektowe zapad┼éy po przeprowadzeniu uwa┼╝nych studi├│w sylwety miasta. Budynek powsta┼é w miejscu wyburzonego wcze┼Ťniej ÔÇ×SupersamuÔÇŁ. Sk┼éada si─Ö z wie┼╝y biurowej i us┼éugowego parteru i pierwszej kondygnacji. Elewacja wykonana jest z kompozytu.

- Budynek biurowy Q22 na rogu Al. Jana Pawła II i ul. Grzybowskiej powstał miejscu rozebranego hotelu Mercure, który uznano za nieekonomiczny.

Zaproponowano form─Ö wyrazist─ů i autonomiczn─ů, ale uwzgl─Ödniaj─ůc─ů aspekt zacieniania i przes┼éaniania. Styk budynku z terenem lekki.

- Atas Estate Tower o wysoko┼Ťci 170m przy ul. Grzybowskiej. Jest to projektowana wie┼╝a hybrydowa ┼é─ůcz─ůca funkcje mieszkalne, hotelowe i us┼éugowe.

- Emilia- na miejscu pawilonu meblowego Emilia, obiekt o wysoko┼Ťci 187m

Zaprojektowano w nim konstrukcj─Ö ┼╝elbetowo-kompozytow─ů.

Profesor Janusz R─Öbielak (KAiU) wyg┼éosi┼é referat pt. ÔÇ×Autorskie propozycje kszta┼étowania konstrukcji i architekturyÔÇŁ

Profesor omówił metodę superpozycji i zaprezentował szereg przykładów:

- Word Trade Center. Wa┼╝n─ů kwesti─ů by┼éo zachowanie stabilno┼Ťci budynku. Gdy fundament jest p┼éytki, stabilno┼Ť─ç budynku wysokiego jest ma┼éa. Optymalny by┼éby fundament p┼éaski i bardzo rozleg┼éy.

Powstała koncepcja fundamentu z zespolonego z systemami łukowymi, który może być stosowany w przypadku gruntu niestabilnego, a nawet na wodzie, także dla megastruktur. Dźwigar soczewkowy w kondygnacji podziemnej, ale też w tronie

- Projekt "Ocean Agave", autorstwa J. R─Öbielaka. Jednostka samowystarczalna energetycznie i ┼╝ywieniowo.

- Projekt "P┼éywaj─ůca Wie┼╝a Zatoki", autorstwa J. R─Öbielaka. Obiekt wyspy p┼éywaj─ůcej zakotwiczonej, ale mog─ůcej porusza─ç si─Ö w p┼éaszczy┼║nie pionowej wraz z p┼éywami i falami.

Profesor Antoni Taraszkiewicz (KAIU) wyg┼éosi┼é referat na temat: ÔÇ×Rewitalizacja na obszarze historycznym na przyk┼éadzie Gda┼äskaÔÇŁ.

W przypadku rewitalizacji realizowanej na obszarze historycznym, należy oddać ukłon historycznymi kontekstowi. Jeko przykłady posłużyły obiety zaprojketowane przez A. Taraszkiewicza w Gdańsku:

- Kwartał mieszkalny: ul. Szewska, ul. Tandeta, ul. Świętojańska.

Zrealizowano nowe formy zabudowy z us┼éugami w parterach w nawi─ůzaniu do architektury historycznej. Dziedziniec wytworzono na stropie parteru. Podzia┼éy elewacyjne odzwierciedlaj─ů podzia┼é parcelacyjny gda┼äskich kamieniczek, ale detal jest wsp├│┼éczesny. Zachowano i uszanowano relikty historyczne- dawny mur, wprowadzono na nowoprojektowan─ů ┼Ťcian─Ö relief przedstawiaj─ůcy panoram─Ö Gda┼äska oraz wsp├│┼éczesn─ů w formie fontann─Ö Neptuna. Ze wzgl─Ödu na wysoki poziom w├│d gruntowych zastosowano ┼Ťcian─Ö szczelinow─ů, by m├│c zrealizowa─ç dwie kondygnacje gara┼╝u podziemnego.

W ten rejon miasta wróciło życie

- Kampus PG. Opodal historycznego budynku reprezentuj─ůcego styl neorenesansu niderlandzkiego (elewacja z czerwonej ceg┼éy i bia┼éego kamienia) znajdowa┼é si─Ö zdekapitalizowany budynek, w miejscu kt├│rego zaplanowano realizacj─Ö budynku "Nanotechnologii B".

Zaprojektowany zosta┼é budynek odnosz─ůcy si─Ö do stylistyki kolorystycznej- fasada z czerwonego i bia┼éego kamienia.

Na miejscu dawnego dzikiego parkingu powstał plac z fontannami.

Odbite w przeszkleniach fragmenty elewacji budynku historycznego, powielaj─ů atrakcyjne detale.

Wytworzono nowe perspektywy i otwarcia, uwypuklaj─ůce walory kontekstu.

Nawet w toaletach zastosowano fototapet─Ö przedstawiaj─ůc─ů elewacj─Ö historycznego obiektu.

Profesor S┼éawomir Gzell podzi─Ökowa┼é prelegentom za bardzo interesuj─ůce wyst─ůpienia, stwierdzaj─ůc, ┼╝e zaprezentowane przyk┼éady by┼éy bardzo interesuj─ůce i pokaza┼éy jak r├│┼╝norodne mog─ů by─ç i w jak r├│┼╝nych granicach mie┼Ťci─ç si─Ö mog─ů mo┼╝liwo┼Ťci przebudowy, odbudowy, budowy i rewitalizacji, a nast─Öpnie otworzy┼é dyskusj─Ö, zapraszaj─ůc jednocze┼Ťnie do zadawania pyta┼ä.

Profesor E. Kuryłowicz: kto był inwestorem realizacji przy ul. Tandeta?

Profesor A. Taraszkiewicz: firma deweloperska INPRO kupi┼éa teren w tej wyj─ůtkowej lokalizacji w sercu miasta. Zar├│wno ten projekt, jak i obiektu "Nanotechnologii B" zosta┼éy zlecone mojej firmie w wyniku konkursu.

Inwestor zrobi┼é co┼Ť wi─Öcej, mimo ┼╝e wcze┼Ťniej realizowa┼é obiekty do┼Ť─ç sztampowe.

Profesor W. Kosi┼äski: jestem zachwycony t─ů realizacj─ů. Czy teren znajduje si─Ö w strefie ochrony konserwatorskiej? Je┼Ťli tak, to jakie by┼éy do┼Ťwiadczenia w kontaktach z konserwatorem?

Profesor A. Taraszkiewicz: inwestycja le┼╝y w strefie ochrony konserwatorskiej.  To by┼éa walka na ┼Ťmier─ç i ┼╝ycie. Bardzo silnie naciskano na rekonstrukcj─Ö zabudowy historycznej. Ikonografii by┼éa  bardzo s┼éaba i nie pozwala┼éa na odtworzenie uk┼éadu parcelacji historycznej.

Profesor G. Schneider-Sokalska: chcia┼éabym podzieli─ç si─Ö moimi spostrze┼╝eniami na temat budynk├│w wysoko┼Ťciowych. Niew─ůtpliwie stanowi─ů one akcent i s─ů atrakcyjne. To rodzaj akupunktury, kt├│ra mo┼╝e przyczynia─ç si─Ö do rewitalizacji miast czy obszar├│w.

20% budynk├│w wysoko┼Ťciowych ma funkcj─Ö mieszkaniow─ů. Obiekt zu┼╝ywa minimaln─ů powierzchni─Ö i pnie si─Ö w g├│r─Ö. Powstaje jednak pytanie, czy to dobra forma dla budownictwa mieszkaniowego skoro musi ono spe┼énia─ç okre┼Ťlone warunki. Budynek wysoko┼Ťciowy powinien tworzy─ç now─ů jako┼Ť─ç ┼╝ycia. Odwo┼éujemy si─Ö do Corbusiera. Teraz jednak nowe funkcje i program musz─ů wej┼Ť─ç na g├│r─Ö.

Profesor P. Moncarz: z rado┼Ťci─ů przygl─ůdam si─Ö sylwecie Warszawy, gdy przyje┼╝d┼╝a┼éam z Kalifornii. Ale gdy chodz─Ö po ulicy, to wiatr zabiera mi kapelusz. Mo┼╝e warto przeanalizowa─ç przyk┼éad Chicago. Czy  dla Warszawy prowadzono badania kwestii aerodynamiki?

Profesor E. Kuryłowicz: w przypadku modelu budynku Q22 były prowadzone testy w tunelu aerodynamicznym. Takim wietrznym miejscem była Rivera, ale tam wynika to raczej z układu ulic.

Profesor M. Pabich- przywo┼éano Corbusiera, gdy m├│wimy o budynkach wysokich. Plan Voison, zak┼éada┼é realizacj─Ö  miasta wie┼╝owc├│w. Miasto historyczne mia┼éo zosta─ç zniszczone. By┼éa to odpowied┼║ na efekty bombardowania. W mie┼Ťcie o zwartej zabudowie du┼╝o budynk├│w ulega┼éo zniszczeniu. W przypadku obiekt├│w usytuowanych z dala od siebie ryzyko mia┼éo by─ç mniejsze.

Profesor Kwietniewski: interesuje mnie jak projektowane s─ů instalacje wewn─ůtrz budynku wysokiego? W jaki zakresie opinie specjalist├│w odgrywaj─ů rol─Ö przy procesie projektowania? Wsp├│┼épraca ze specjalistami jest konieczna.

Profesor J.  R─Öbielak: przy pewnej wysoko┼Ťci budynk├│w zaistnie─ç musz─ů kondygnacje techniczne.

Uczestniczka konferencji: chcia┼éabym zwr├│─ç uwag─Ö na sukces budynk├│w wysokich, przy projektowaniu kt├│rych istnieje szereg uwarunkowa┼ä i problem├│w wymagaj─ůcych rozwi─ůzania:

- spos├│b posadowienia musi zapewni─ç u┼╝ytkowanie tych kondygnacji

- zapewnione by─ç musi bezpiecze┼ästwo s─ůsiad├│w- je┼Ťli przytulamy si─Ö do s─ůsiad├│w uwa┼╝amy by go nie skrzywdzi─ç. Stosowana powszechnie technologia ┼Ťcian szczelinowych wywodzi si─Ö z rozwi─ůza┼ä komunikacyjnych.

Profesor Moncarz: w nawi─ůzaniu do system├│w hydraulicznych, poszczeg├│lne elementy  budynku projektowane s─ů niezale┼╝nie. Potem usi┼éuje si─Ö je scala─ç.

Technologia BIM musi by─ç u┼╝ywana przez student├│w i projektant├│w.

Pad┼éo pytanie z sali: Jakie s─ů koszty budynku wysokiego? My doradzamy studentom wybieranie przedmiot├│w zwi─ůzanych z BIM.

Profesor E. Kury┼éowicz: nie mog─Ö ujawnia─ç tych koszt├│w. S─ů one do┼Ť─ç wysokie.

Profesor Kowalczyk- koszt budynku wysokiego ro┼Ťnie wraz z jego wysoko┼Ťci─ů. Zrywanie kapeluszy ma miejsce w NYC ,a teraz prowadzi si─Ö badania dotycz─ůce pr─ůd├│w poziomych.

Pani Dziekan M. Kaczy┼äska: chcia┼éabym poruszy─ç spraw─Ö materia┼éow─ů w budynkach wysokich. Wysoko┼Ť─ç budynk├│w wzrasta wraz z post─Öpem technologii i pojawianiem si─Ö nowych materia┼é├│w.

Profesor W. Kosi┼äski: jeszcze o wietrze w mie┼Ťcie... Nowe miasto Shenzhen- tam budynki wysokie umieszczone s─ů w ┼Ťr├│dmie┼Ťciu. Zastosowano zasad─Ö ground floor for everyone - otwieranie partner├│w- miasto przyjazne dla ludzi obowi─ůzuje zabudowa ulicowa. Wiatr jest potrzebny do przewietrzania. Powinno to by─ç wywa┼╝one. Wie┼╝owce mieszkalne- tanie wie┼╝e mieszkalne s─ů koszmarne, ale np.  w Chinach zrezygnowano z budowy d┼éugich budynk├│w. Obserwuje si─Ö tu boom na wie┼╝owce mieszkalne. Te w┼éasno┼Ťciowe i deweloperskie maj─ů przestrzenie publiczne (co kilka pi─Öter). Mieszkalnictwo ewoluuje.

Profesor Radomski: zadam pytanie prowokacyjne: czy budownictwo przesta┼éo by─ç realizowane dla potrzeb cz┼éowieka? Czy kto┼Ť chce mieszka─ç na wysoko┼Ťci 800m?

Profesor J. Rębielak- budynek Taipei 101 został przeprojektowany w taki sposób, że co 8 pięter jest przepona.

Uda┼éo si─Ö nam na PK wprowadzi─ç na studia  podyplomowe przedmioty z zakresu BIM. To znakomite medium do wsp├│┼épracy.

Profesor A. Kad┼éuczka: brakuje w tej dyskusji odniesienia si─Ö do dw├│ch element├│w, jakimi s─ů: pr├│┼╝no┼Ť─ç i pycha. Chcemy mie─ç wi─Öcej i by─ç lepsi. Ale powstaje pytanie o regu┼é─Ö stosowno┼Ťci kontekstu i reali├│w. Bilans powinien by─ç zr├│wnowa┼╝ony.

Na tym dyskusje zakończono.

Profesor S. Gzell zako┼äczy┼é wsp├│lne posiedzenie Komitetu In┼╝ynierii L─ůdowej i Wodnej i Komitetu Architektury i Urbanistyki PAN, dzi─Ökuj─ůc za przybycie.

Wszystkie wypowiedzi by┼éy bardzo interesuj─ůce i otworzy┼éy pole dzia┼éania dla prac naukowych, badawczych, ale te┼╝ projektowych.

Do licznych podzi─Ökowa┼ä zebrani do┼é─ůczyli tak┼╝e podzi─Ökowanie za zaproszenie nas do Muzeum Prze┼éom├│w. Wycieczka by┼éa niezwykle interesuj─ůca.

Protokołowała

Agnieszka Wo┼Ťko-Czeranowska

dr in┼╝. architekt

 sekretarz KAiU PAN