GMACH PA┼âSTWOWEGO INSTYTUTU GEOLOGICZNEGO W WARSZAWIE ÔÇô PRZESTRZENNO-ARCHITEKTONICZNE ODNIESIENIA MARIANA LALEWICZA DO KLASYCYZM├ôW W ARCHITEKTURZE POLSKIEJ
AGATA WAGNER
Od pocz─ůtku lat 20. XX wieku rozpocz─Öto zagospodarowywanie po┼éudniowego obrze┼╝a Pola Mokotowskiego, lokuj─ůc tam instytucje naukowe - zal─ů┼╝ek planowanej dzielnicy uniwersyteckiej. Jako pierwszy powsta┼é w 1920 projekt budowy Pa┼ästwowego Instytutu Geologicznego. Marian Lalewicz projektuj─ůc siedzib─Ö PIG odszed┼é od jednolitej stylistycznie konwencji architektonicznej utrzymanej w duchu neoklasycyzmu pocz─ůtku XX wieku, z czas├│w swej dzia┼éalno┼Ťci w Petersburgu, na rzecz synkretycznego zestawiania motyw├│w historycznych, odnosz─ůcych si─Ö do r├│┼╝nych okres├│w ┼Ťwietno┼Ťci architektury polskiej o klasycznych korzeniach: renesansu, baroku i klasycyzmu. Kompozycja przestrzenna tego ogromnego, tr├│jcz┼éonowego gmachu wywiedziona zosta┼éa z za┼éo┼╝e┼ä rezydencjonalnych entre cour et jardin. Jednak powojenne niekorzystne zmiany urbanistyczne: rezygnacja z placu przed wej┼Ťciem po stronie p├│┼énocnej i wprowadzenie w to miejsce w latach 60. XX wieku, przes┼éaniaj─ůcej frontow─ů elewacj─Ö, blokowej zabudowy mieszkaniowej, skutkuje zniekszta┼éceniem i brakiem zrozumienia dla pierwotnej koncepcji przestrzennej i niemo┼╝no┼Ťci─ů prawid┼éowego odbioru tego wybitnego dzie┼éa warszawskiej architektury mi─Ödzywojnia.
Słowa kluczowe: architektura Warszawy, Pole Mokotowskie, klasycyzm XX wieku, Marian Lalewicz, Państwowy Instytut Geologiczny