OGRODY WIECZNEJ PAMI─śCI W KRAJOBRAZIE KULTUROWYM

ANNA MAJDECKA-STRZE┼╗EK

STRESZCZENIE

Cmentarze stanowi─ů specyficzn─ů grup─Ö za┼éo┼╝e┼ä ogrodowych, których celem jest zachowanie i przywo┼éywanie pami─Öci. Kszta┼étowane w ró┼╝nych epokach, ró┼╝nych rejonach i pod wp┼éywem ró┼╝nych kultur stanowi─ů zawsze wa┼╝ny, ┼éatwo rozpoznawalny element krajobrazu kulturowego podkre┼Ťlaj─ůcy odr─Öbno┼Ť─ç i to┼╝samo┼Ť─ç miejsca. Cmentarz jako miejsce wiecznego spoczynku i materialny sk┼éadnik krajobrazu, jest tak┼╝e jego sk┼éadnikiem niematerialnym zwi─ůzanym z pami─Öci─ů wyryt─ů w ludzkich sercach. Jako obiekty ogrodowe cmentarze podlegaj─ů modom i tendencjom kszta┼étowania przestrzeni, tak┼╝e i detalu architektonicznego. Szczególn─ů rol─Ö odgrywa w nich symbolika.

Specyfik─ů za┼éo┼╝e┼ä sepulkralnych, ogrodów pami─Öci, ich elementem wspólnym, mimo ca┼éej ich ró┼╝norodno┼Ťci, jest czytelne wykorzystanie melancholii i zadumy zwi─ůzanej z przemijaniem, odchodzeniem i strat─ů, jakiej do┼Ťwiadczamy z odej┼Ťciem naszych bliskich. Bogactwo rozwi─ůza┼ä obiektów sepulkralnych, ┼Ťci┼Ťle powi─ůzane jest z religi─ů, kultur─ů i obyczajem.

S┼éowa kluczowe: cmentarz, ogród pami─Öci, za┼éo┼╝enie sepulkralne